Thứ Năm, 15 tháng 8, 2019
Biến chứng tim mạch của bệnh tiểu đường rất phổ biến, không chỉ gây tăng huyết áp, xơ vữa động mạch mà còn có thể gây suy tim, nhồi máu cơ tim và thậm chí tử vong. Để duy trì sức khỏe, bệnh nhân cần hiểu các biến chứng tim mạch, các dấu hiệu nhận biết và phòng ngừa.
Tại sao bệnh nhân tiểu đường dễ bị biến chứng tim mạch?
Cơ chế gây biến chứng tiểu đường tim mạch khá phức tạp. Nhưng có thể hiểu đơn giản rằng đây là kết quả của chấn thương mạch máu và tổn thương thần kinh tự chủ.
Lượng đường trong máu cao dẫn đến một loạt các rối loạn khác như rối loạn lipid máu, tổn thương nội mô mạch máu. Điều này tạo cơ hội cho các mảng bám hình thành, làm giảm lượng máu nuôi dưỡng các cơ quan (tim, não, bàn chân ...) hoặc tạo ra các cục máu đông gây ra nhồi máu, đột quỵ.
Đó là chưa kể bệnh tiểu đường cũng ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh tự chủ kiểm soát nhịp tim. Bệnh nhân có thể gặp phải tình trạng tim đập bất thường khi nghỉ ngơi, hạ huyết áp thế đứng hoặc không biết về các cơn đau tim.
Theo bác sĩ Trần Minh Triết, Khoa Y đa khoa, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, bệnh tiểu đường là một yếu tố nguy cơ làm tăng sự xuất hiện và mức độ nghiêm trọng của các sự kiện tim mạch (ở cả nam và nữ, như: tăng nguy cơ Bệnh động mạch vành gấp 1,8 lần, tăng nguy cơ tai biến mạch máu não lên 2,4 lần, tăng nguy cơ viêm động mạch chi dưới lên 4,5 lần. Thống kê cũng cho thấy gần 70% trường hợp tử vong trong bệnh tiểu đường là do biến chứng tim mạch.
Điều này là đủ để thấy mức độ nguy hiểm và tại sao bệnh nhân tiểu đường phải ngăn ngừa các biến chứng tim mạch sớm.
Phân loại biến chứng tim mạch do tiểu đường
Tăng huyết áp
Tăng huyết áp vừa là hậu quả vừa là yếu tố nguy cơ của bệnh tiểu đường. Mạch máu xơ vữa động mạch có thể làm tăng huyết áp trong mạch máu, gây tăng huyết áp. Huyết áp cao cũng làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch khác.
Bệnh động mạch vành
Đây là một nhóm các biến chứng chiếm tỷ lệ cao nhất trong các biến chứng tim mạch của bệnh tiểu đường. Nếu không điều trị và phòng ngừa sớm, tim sẽ yếu đi gây suy tim. Bệnh thường được biểu hiện bằng không điển hình hoặc không có triệu chứng đau ngực, nhồi máu cơ tim thầm lặng, bệnh tim thiếu máu cục bộ, đột tử.
Thiếu máu tạm thời (TIAs)
Thiếu máu tạm thời là do tắc nghẽn tạm thời của một mạch máu lên não. Tình trạng này khiến chức năng não đột ngột thay đổi, chẳng hạn như tê liệt tạm thời hoặc yếu một bên cơ thể. Thay đổi chức năng não cũng có thể dẫn đến mất cân bằng, nhầm lẫn, mù ở một hoặc cả hai mắt, nhìn kém, khó nói, nhức đầu dữ dội ...
Hầu hết các triệu chứng thiếu máu tạm thời biến mất nhanh chóng và hiếm khi dẫn đến thiệt hại vĩnh viễn. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng không biến mất sau vài phút, rất có thể đó là đột quỵ và không phải là thiếu máu tạm thời.
Đột quỵ não
Ngoài việc làm hỏng các mạch máu nuôi tim, bệnh tiểu đường còn ảnh hưởng đến các mạch máu nuôi dưỡng não, khiến các tế bào não thiếu oxy và dẫn đến đột quỵ hoặc tử vong nếu không được đưa ra kịp thời. Thể hiện bằng nhồi máu não hoặc xuất huyết não. Biểu hiện lâm sàng do đột ngột hoặc liệt nửa người, méo miệng, có thể kèm theo rối loạn ý thức ở các cấp độ khác nhau.
Bệnh lý mạch máu ngoại biên
Biến chứng này không đe dọa đến tính mạng, nhưng có thể gây đau thường xuyên và dễ bị loét chân và bàn chân.
Cách phòng ngừa biến chứng tim mạch ở bệnh nhân tiểu đường
Ở bệnh nhân tiểu đường, việc kiểm soát lượng đường trong máu trong phạm vi an toàn không chỉ mang lại hiệu quả điều trị mà còn giúp ngăn ngừa các biến chứng, bao gồm các biến chứng tim mạch. Để hạn chế các biến chứng tim mạch, bệnh nhân cần biết những điều sau:
Kiểm soát huyết áp
Kiểm soát huyết áp đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa các biến chứng tim mạch. Một nghiên cứu ở bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 cho thấy kiểm soát huyết áp tâm thu xuống 130mmHg hoặc huyết áp tâm trương xuống ≤ 80mmHg giúp giảm 35% nguy cơ đột quỵ và tử vong ở những người có huyết áp tâm thu từ 140 - 160 mmHg hoặc huyết áp tâm trương từ 85 - 100 mmHg. Tuy nhiên, bệnh nhân cũng cần đảm bảo duy trì chỉ số huyết áp chuẩn, tránh tụt huyết áp quá mức.
Kiểm soát cân nặng
Thừa cân và béo phì làm tăng tỷ lệ triglyceride, tăng cholesterol LDL (cholesterol xấu) và tăng nguy cơ huyết áp cao, xơ vữa động mạch. Một trong những nền tảng giúp ngăn ngừa các biến chứng tiểu đường nói chung và các biến chứng tim mạch nói riêng là kiểm soát cân nặng của bạn, thông qua việc điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và tăng mức độ của bạn. cholesterol HDL (lợi ích cholesterol), giảm triglyceride và hạ huyết áp.
Kiểm soát lượng đường trong máu
Ổn định lượng đường trong máu đến ngưỡng
