Thứ Sáu, 16 tháng 8, 2019
Bệnh tiểu đường là một rối loạn chuyển hóa mãn tính và gần như không thể chữa được, một trong những nguyên nhân chính gây tử vong hoặc tàn tật sớm ở các nước phát triển, chủ yếu là do biến chứng tim. mạch. Bệnh tiểu đường với 2 loại chính là bệnh tiểu đường loại 1 chiếm khoảng 10% và bệnh tiểu đường loại 2 chiếm gần 90%.
1. Sơ lược
Tại Việt Nam, bệnh tiểu đường nằm trong nhóm 4 bệnh có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất và cũng gây ra nhiều thiệt hại nhất cho cả bệnh nhân và xã hội. Theo khảo sát của STEPwise về các yếu tố nguy cơ của các bệnh không lây nhiễm do Bộ Y tế thực hiện năm 2015, tỷ lệ bệnh tiểu đường ở nhóm tuổi 18 đến 69 là 4,1%, tiền đái tháo đường là 3,6%
Chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh nhân tiểu đường là một nhiệm vụ cần thiết để giúp cải thiện sức khỏe, cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân tiểu đường, giảm gánh nặng bệnh tật cho xã hội. Trong đó điều quan trọng đầu tiên là chẩn đoán chính xác bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường loại 1 hoặc loại 2 để có chế độ điều trị và theo dõi phù hợp.
2. Sau đây là hướng dẫn chi tiết của Bộ Y tế về phân biệt bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2
Đặc điểm của đái tháo đường týp 1
- Tuổi xuất hiện Trẻ, thiếu niên
- Triệu chứng khởi phát điên cuồng
- Biểu hiện lâm sàng:
+ Giảm cân nhanh.
+ Đái nhiều
+ Uống nhiều rượu
- Nhiễm ceton, tăng ceton trong máu, nước tiểu: dương tính
- C-peptide: thấp / không đo được Bình thường hoặc tăng
- Kháng thể/ Kháng đảo tụy (ICA)/ Kháng axit glutamic decarboxylase 65 (GAD 65) Kháng insulin (IAA)/ Tyrosine phosphatase kháng (IA-2)/ Kháng với chất vận chuyển kẽm 8 (ZnT8): Âm tính
- Điều trị: bắt buộc dùng insulin
- Có mặt với các bệnh tự miễn khác: Có
- Các điều kiện kèm theo trong chẩn đoán: tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa lipid, béo phì: Không có Nếu có, phải tìm các bệnh khác đồng nhiễm.
Đặc điểm của đái tháo đường tuýp 2
- Tuổi xuất hiện: tuổi trưởng thành
- Triệu chứng khởi phát: chậm, thường không rõ
- Biểu hiện lâm sàng:
+ Bệnh âm ỉ, ít có triệu chứng
+ Mỡ cơ thể, thừa cân
+ Tiền sử gia đình của người mắc bệnh tiểu đường loại 2.
+ Đặc điểm dân tộc, tỷ lệ mắc bệnh cao.
+ Gai đen (Acanthosis nigricans)
+ Hội chứng buồng trứng đa nang
- Nhiễm ceton, tăng ceton trong máu, nước tiểu: thường không có
- C-peptide: không đo được Bình thường hoặc tăng
- Kháng thể/ Kháng đảo tụy (ICA)/ Kháng axit glutamic decarboxylase 65 (GAD 65) Kháng insulin (IAA)/ Tyrosine phosphatase kháng (IA-2)/ Kháng với chất vận chuyển kẽm 8 (ZnT8): Âm tính
Bảng trên chỉ mang tính tham khảo. Trên thực tế, các bác sĩ lâm sàng có thể gặp phải nhiều trường hợp có dấu hiệu chồng chéo giữa hai loại bệnh tiểu đường.
- Điều trị: thay đổi lối sống, thuốc viên và insulin
- Có mặt với các bệnh tự miễn khác: Hiếm
- Các điều kiện kèm theo trong chẩn đoán: tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa lipid, béo phì: thường gặp nhất là hội chứng chuyển hóa.
Bảng trên đây chỉ mang tính tham khảo, thực tế trên lâm sàng các bác sĩ có thể gặp nhiều ca bệnh có những dấu hiệu trùng lặp giữa 2 tuýp tiểu đường. Khi mắc bệnh tiểu đường, bệnh nhân cần chú ý trong việc ăn uống nghỉ ngơi để đảm bảo cơ thể có một sức khỏe tốt nhất.
